پدافند غیرعامل به معنای استتار، اختفاء و توزیع جغرافیایی مناسب واحدهای مهم کشور برای کم کردن خسارات جنگ احتمالی است. قطعا این یک راهبرد جدید نیست، و تنها در زمینه واحدهای ارزشمند نظامی یا صنعتی هم نبوده‌است.

یکی از ایرادهایی که مستشرقین به قرآن می‌گیرند، پراکندگی مفاهیمی است که در واقع به شدت مرتبط است. این استراتژی پیچیده ای بوده است برای بقای حقایق ارزشمند دینی و ولایی و خارج کردن آنها از فهم بدوی منافقین و مصون ماندن از دست‌اندازی تحریف‌گران. در سایر ادیان به دلیل فقدان شرایط محفوظ ماندن کتب آسمانی و انتقال به نسلهایی که توان کنار هم دیدن حقایق پراکنده دارند، پدافند غیرعامل در سطح نازلتری به کار گرفته می‌شد، بنابراین زمینه تهاجم پذیری و تحریف کتب آسمانی بیشتر بود. اما در قرآن کریم به دلیل خاتمیت و سرشاری آن از حقایق بسیار ارزشمند و فرصت و توان ذهنی کافی برای درک حقایق پراکنده، استراتژی پدافند غیر عامل بسیار گسترده است. اعجازی که از نگاه مستشرقین، عیب دیده می‌شود.

نمونه بارز این تدبیر، در آیه سوم سوره مائده است که مربوط به خوراکیهای حرام است اما ناگهان فرازهایم مهمی مثل "الیوم اکملت لکم دینکم" در میان آن می‌آید. سوره احزاب هم یکی از بیشترین صحنه پدافند غیرعامل حقایق ارزشمند آسمانی است. در میان فرازهایی که سخن از همسران پیامبر است، ناگاه آیه تطهیر با ساختار لفظی و معنایی متفاوت، جای می‌گیرد.

قطعا استفاده از پدافند غیرعامل در سخن، از پیچیده‌ترین استراتژیهایی است که کمتر در کلام غیر معصوم دیده شده است، از آنجایی که در این جهان پیچیده، با دشمنان بسیار، دشمنی‌های شدید، ابزارهای دشمنی پیچیده و در دسترس بودن سخنان از طریق سامانه ارتباطی، خطر حمله به حقایق استراتژیک نظام اسلامی زیاد است،‌ و از سویی جهان اسلام تحت تدبیر ولی فقیه و نائب امام زمان است، پس دور از انتظار نیست که حقایق استراتژیک نظام اسلامی به شکل مستتر و پدافند غیرعامل، از زبان مردی ضریح چفیه به دوش، جاری شود.

وقتی سخنان ولی فقیه را مورد واکاوی دقیق قرار دهیم، حس می‌کنیم که با سخنانی فراتر از توان یک بشر غیر معصوم مواجه می‌شویم: هیچ کس برای من هاشمی نمی‌شود، هاشمی زنده است، چون نهضت زنده است و ...؛ این سخنان در ظاهر ستایش‌آمیزند، اما فهم صحیح آن تا آستانه فهم "زنان پیامبر مادران مؤمنینند" دشواری دارد¹.

یک نمونه پدافند غیر عامل را در خطبه‌های تاریخی‌ترین نماز جمعه انقلاب دیدیم؛ در مقاله مقایسه دلجویی امام علی از عثمان و دلجویی سیدعلی از هاشمی دیدیم که چگونه ابتدای یک خطبه کلید فهم بخش مهمی از سخن رهبر است و حقایق چگونه استادانه پراکنده و استتار شده است، تا هم تقیه نباشد، و هم در فضاسازی اولیه، رسالت آرامش‌بخشی به محیط و امتیازدهی ظاهری به کانون بحران را فروگذاری نکرده‌باشد. نمونه دیگری از پدافند غیرعامل در نمازجمعه 29 خرداد 88 و سوره احزاب:

 "اين انتخابات، عزيزان من! براى دشمنان شما يك زلزله سياسى بود؛ براى دوستان شما در اكناف عالم يك جشن واقعى بود" 

چه کسی فکر می کند این انتخابات برای هاشمی، رضایی و سایر "نه" گویان به احمدی نژاد، زلزله سیاسی نبوده و جشن واقعی بوده‌است؟ دشمن و دوست را از این "لا" به "لا"ها خوب می توان شناخت! به شرط اینکه شجاعت تسلیم در برابر عقلمان را داشته باشیم!

محسن رضایی در آغاز به شدت بر طبل تقلب و تشویش می‌کوفت و در راستای تهدیدنامه آشوبزای هاشمی، جهاد می‌کرد، اما وقتی رهبر معظم و مردم کشور را آرام کردند، و بعد از آنکه مغایرتی در صندوق‌های بازشماری شده دیده نشد،‌ رضایی پس از تعویق معناداری، در تعریضی تلخ، اعلام کرد که به خاطر وضعیت حساس کشور! و اهمیت بیشتر نظام نسبت به نتیجه انتخابات، از شکایت خود صرفنظر می‌کند!

روزنامه جمهوری هم پس از آنکه نظام، آن همه هزینه قانون‌شکنی نامزد مورد حمایت روزنامه جمهوری و رفسنجانی را با سرکردگی خاندان و بچه های رفسنجانی پرداخت کرد، پس از تعویق معناداری اعلام نمود که بعد از بیانات رهبری در نمازجمعه دیگر نمی‌بایست تجمعی می‌شد. مگر رهبری در دیدار نماینده موسوی همین را نفرموده بودند؟ و بالاخره رفسنجانی که نقطه کانونی‌تری در این مساله است، پس از تمام خون‌ریزیها و آتش‌سوزیها و مفاسد، و بعد از گذشت ۱۳ روز از درخواست رهبری، در جمع نمایندگان نامزدها مبنی بر محکوم کردن صریح فتنه‌ها، با تعویق تحقیرآمیزی، به جای محکومیت صریح، سیاسی‌گویی² کرد، تا پاسخ بی‌پاسخی رهبری به تهدیدنامه سرگشاده‌اش را داده باشد. 

آیا رفتار خوب برخی در گذشته دلیل ایمان امروز آنان است؟ آیا احباط عمل، برای خدا سخت است؟ چه کسانی با نامه سرگشاده، بیانیه یا سوار شدن بر ماشین و اشتر، برادرانشان را به سمت قانون‌شکنی کشاندند؟ چه کسانی وقتی مومنین، هراس را از کشور دور کردند، سودجویانه زبان گشودند؟

قدیعلمُ الله المعوقین منکم والقائلین لإخوانهم هَلُمَّ إلینا ... فإذا ذهب الخوفُ سَلَقوکم بِألسِنَةٍ حِدادٍ أشِحَّةً علی الخیر اولئک لم یؤمنوا فأحبط الله اعمالهم و کان ذلک علی الله یسیراً. احزاب/18 و 19: قطعا خداوند به تعویق اندازان و کارشکنان تان را می‌شناسد و آنان که به برادرانشان گفتند به سوی ما بشتابید ... پس آنگاه که ترس فرونشست شما را با زبانهای تند می‌آزارند، به خاطر آزمندی بر آن بهره‌مندی آنان ایمان نیاوردند پس خداوند کردارهاشان را حبط و نابود می‌کند و این برای خدا آسان است.

ــــــــــــپانوشتــــــــ

1. "و أزواجه امَّهاتُهم " احزاب/6: امّ  به معنای مادر جسمانی منتفی است، ام به معنای مادر عاطفی هم به دلیل کم لطفی به امت پیامبر و اقدام ام‌المؤمنین ضد امیرالمؤمنین و کشتار مؤمنین در جنگ جمل هم صحیح نیست، مادر ایمانی بودن آنها هم، با توجه به "عسی ربه إن طلّقکنّ أن یبدله أزواجا خیر منکنّ مسلمات مومنات قانتات تائبات عابدات ..." تحریم/5، خطاست؛ مادر علمی هم با اجتهادی! که در راه اندازی جنگ جمل کردند و بیش از ۱۳۰۰۰ مسلمان را به کشتن دادند نمی‌تواند صادق باشد، ضمن اینکه پیامبر فرمودند انا مدینة العلم و علی بابها و مساله را مردانه حل کردند، پس تنها یک احتمال می‌ماند و آن هم مادر حکمی؛ یعنی زنان پیامبر در حکم مادر شمایند و ازدواج با آنان مجاز نیست (و لا أن تنکحوا ازواجه من بعده ابدا. احزاب/53) و این برای آن بوده است که زمینه سوء استفاده از برخی زنان به حداقل برسد، هر چند باز هم جمل رخ داد. این آیه در حقیقت ذم برخی از زنان پیامبر است نه مدح آنان.

2. خبرگزاری فارس، 7 تیر 88: رفسنجاني تحولات اخير پس از انتخابات را فتنه‌اي پيچيده از سوي عوامل مرموزي دانست كه سلب اعتماد و اطمينان آحاد مردم از نظام اسلامي را هدف گرفته است.